Bir so‘z bilan: fiskal kassa sotuvni davlat oldida rasmiylashtiradi, do‘kon dasturi esa sizning o‘z hisobingizni yuritadi. Ko‘p do‘konda ikkalasi ham turadi va biri ikkinchisining o‘rnini bosmaydi. BuySale — ikkinchisi: fiskal chek bermaydi va soliq tizimiga ulanmagan.
Chalkashlik deyarli har doim shu bitta savolda tugaydi. Javobi qisqa: fiskal chekni faqat Davlat reyestriga kiritilgan onlayn-NKM yoki virtual kassa beradi, hisob dasturi esa — hech qachon.
«Kassa apparati», «kassa», KKM, NKM. Bularning hammasi ko‘pincha aynan shu qurilmani bildiradi.
Qurilma. Fiskal modulga bog‘lanadi, fiskal hujjatni hosil qiladi va uni fiskal ma’lumotlar operatoriga real vaqt rejimida uzatadi (943-son qaror, 2-band).
«Telefondagi kassa», «dasturiy kassa». Qurilma emasligi uchun uni ko‘pincha oddiy dastur bilan aralashtirib yuboriladi.
Qurilma emas, dasturiy mahsulot. Xuddi shu ishni qiladi: fiskal hujjatni hosil qilib operatorga uzatadi, chekni qog‘ozga chop etadi yoki elektron shaklda yuboradi (2-band).
«Kassa dasturi», «POS», «ombor dasturi». Ba’zan uni ham «kassa» deb ataydilar — chalkashlik shundan boshlanadi.
Do‘konning o‘z hisobi: tovarni koddan taniydi, qoldiqdan ayiradi, nasiyani mijoz nomiga yozadi, tannarxni va sof foydani hisoblaydi, qaysi sotuvchi qancha sotganini ko‘rsatadi.
Telefondagi do‘kon dasturi. Ba’zi mijozlar «kassa» deb chaqiradi, lekin fiskal ma’noda u kassa emas.
Yuqoridagi qatorning aniq misoli. Fiskal chek bermaydi, soliq tizimiga ulanmagan va Davlat reyestrida yo‘q; chiqadigan chek — do‘konning oddiy hisob varaqasi.
Ta’riflar Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 23-noyabrdagi 943-son qarori 2-bandidan qisqartirib olindi (lex.uz, 2026-09-18 da tekshirildi).
Sotuvchilar, buxgalterlar va reklama matnlari bitta narsani turlicha ataydi. Quyida har bir so‘z bir marta, oddiy qilib yozilgan.
Bular — bitta narsaning turli nomlari. Ruschadagi ККМ «контрольно-кассовая машина», o‘zbekchadagi NKM esa «nazorat-kassa mashinasi» degani. Rasmiy hujjatlarda bugun «onlayn-NKM» yoziladi. Ya’ni «KKM olsammi yoki onlayn kassa?» degan savolning o‘zi noto‘g‘ri qo‘yilgan: ular alohida ikki narsa emas.
Onlayn-NKM yoki virtual kassa hosil qiladigan chek. Uning boshqa chekdan farqi — u fiskal hujjat sifatida hosil qilinadi va operatorga uzatiladi. Do‘kon o‘zi chop etgan istalgan qog‘oz avtomatik ravishda fiskal chek bo‘lib qolmaydi.
Kassaning «ichidagi» qism va uni qabul qiluvchi tomon. 943-son qarordagi ta’rifga ko‘ra kassa fiskal modulga bog‘lanadi, fiskal hujjatni hosil qiladi va uni fiskal ma’lumotlar operatoriga real vaqt rejimida uzatadi. Aynan shu zanjir sotuvni «davlat ko‘radigan» sotuvga aylantiradi.
943-son qarorning 3-bandiga ko‘ra faqat Davlat reyestriga kiritilgan onlayn-NKM, virtual kassa yoki marketpleysdan foydalanishga ruxsat etiladi (marketpleys — chekni sotuvchi nomidan o‘zi beradigan onlayn savdo maydonchasi). Shuning uchun kassa tanlashda birinchi savol narx emas, «reyestrda bormi?» bo‘ladi.
Texnik xizmat ko‘rsatish markazi: 943-son qarordagi ta’rifga ko‘ra, onlayn-NKM va (yoki) virtual kassalarga uzluksiz servis xizmati ko‘rsatuvchi, davlat reyestriga kiritilgan yuridik shaxs. Kassa buzilsa yoki ulanmasa — murojaat shu yerga.
POS — «savdo nuqtasi» degani, POS dastur esa o‘sha nuqtadagi sotuvni yozib boradigan dastur. Do‘kon hisobi dasturi undan kengroq: qoldiq, kirim, nasiya, xarajat, tannarx va foyda ham unda turadi. Ikkalasi ham soliq tizimiga o‘zidan-o‘zi ulanmaydi — ulanishi dasturning o‘ziga bog‘liq va u alohida e’lon qilinadi. Batafsilroq: POS tizimi nima va u kassadan nimasi bilan farq qiladi.
BuySale chiqaradigan chek aynan shunday: do‘kon nomi, sana, sotuvchi, tovarlar, jami summa va to‘lov turi bor; fiskal belgi, soliq QR kodi va kassa raqami yo‘q. U xaridorga «nimani sotib oldim» degan savolga javob beradi, lekin fiskal chek o‘rnini bosmaydi.
Bu yerda faqat hujjatdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri olingan uchta gap bor. Muddat, jarima va istisnolar haqida biz yozmaymiz — ularni soliq organi aytadi.
Yuqoridagi uch gap Vazirlar Mahkamasining 943-son qarori matnidan olindi va 2026-yil 18-sentabrda qayta tekshirildi. Tanlash erkinligi haqidagi izoh — Soliq qo‘mitasining 2024-yil 16-sentabrdagi tushuntirishi. Hujjatga o‘zgartirishlar kiritib boriladi va unda istisnolar bor, shuning uchun do‘koningizga nima taalluqli ekanini soliq inspeksiyangizdan yoki soliq.uz orqali aniqlang. Biz qonunni o‘z so‘zimiz bilan sharhlamaymiz.
Ikkalasi bir xil ishni qilmaydi, shuning uchun «bittasi bilan cheklansam bo‘ladimi?» degan savolga javob odatda «yo‘q» bo‘ladi.
Xaridorga chek berish va sotuvni davlat tizimiga yuborish. Bu — sizning qulayligingiz uchun emas, talab sifatida bajariladigan ish; qaysi shaklda va qanday muddatda — soliq organi aytadi.
Kechqurun beriladigan savollarni: nima qoldi, kim qarzdor, tannarx bilan sotuv narxi orasida qancha qoldi, kim qancha sotdi, tortmadagi pul hisobga to‘g‘ri keldimi.
Batafsil →Reyestrda bo‘lmagan dastur fiskal chek bera olmaydi. Fiskal kassaning esa qoldiq, nasiya va sof foyda yuritish majburiyati yo‘q — sizning kassangiz buni qiladimi, sotuvchisidan so‘rashingiz kerak.
Batafsil →Ochiq aytamiz: bu ikki xarajat bir-birini almashtirmaydi. Fiskal kassa va uning xizmati narxini sotuvchisidan so‘raysiz — biz uni bilmaymiz. BuySale esa do‘kon turiga qarab 6 630 so‘m/kundan (30 kunga 198 900 so‘mdan), avval 7 kun bepul.
Batafsil →Eng muhim gapni oldindan aytamiz: BuySale hech qaysi fiskal kassaga ulanmagan. Ya’ni sotuv ikki joyga alohida kiritiladi — buni yashirmaymiz, chunki kun tartibingizni shu belgilaydi.
BuySale’da smenani ochib, tortmadagi naqd pulni yozasiz. Fiskal kassangizni esa odatdagidek ishga tayyorlaysiz — bu ikki ish bir-biriga bog‘liq emas.
Tovarni telefon kamerasi bilan BuySale savatiga skanerlaysiz: qoldiq kamayadi, sotuv sotuvchi nomiga yoziladi, to‘lov naqd, karta yoki qarz deb belgilanadi. Fiskal chekni esa o‘sha sotuv uchun kassangiz beradi.
Qarzga sotish va qisman to‘lov, tovar qaytarish, ta’minotchiga qarz, ijara va svet kabi xarajatlar, kam qolgan tovar ro‘yxati — bularning hech biri fiskal kassaning ishi emas va u yerda ko‘rinmaydi.
Smenani yopganda BuySale tortmada qancha naqd bo‘lishi kerakligini va farqni ko‘rsatadi. Naqd va karta hisobotda alohida summa bo‘lib chiqqani uchun ularni fiskal kassangizdagi kunlik summa bilan solishtirish oson — ikki raqam bir-biriga yaqin kelmasa, sabab o‘sha kuni topiladi.
Sukut bo‘yicha soat 22:00 da Telegram’ga kunlik hisobot keladi: tushum, sof foyda, xarajat va kim qancha sotgani. Do‘konda bo‘lmasangiz ham kun qanday o‘tganini shu xabardan bilasiz.
Sinovni boshlab, keyin bilib qolgandan ko‘ra hozir bilganingiz yaxshi. Shulardan biri siz uchun shart bo‘lsa, BuySale yolg‘iz o‘zi yetmaydi.
Bu butunlay o‘rinli talab va BuySale unga javob bermaydi. Shuning uchun raqobatchilarimizni ham ochiq ko‘rsatamiz — sizga to‘g‘ri kelgani yaxshiroq.
Quyidagi dasturlar o‘z saytida soliq/fiskalizatsiya bilan ishlashini yozib qo‘ygan. Bu ularning o‘z gapi — biz uni tekshirib o‘tirmadik va tavsiya ham qilmayapmiz; narxini, shartlarini va sizga to‘g‘ri kelishini o‘zlaridan so‘rang. Ro‘yxat 2026-09-18 holatiga ko‘ra, havolalar manbaga olib boradi.
BuySale bu ro‘yxatda yo‘q va bo‘lmaydi ham: u fiskal chek bermaydi.
Kassa sotuvchisiga, bankka va soliq organiga beriladigan savollar ro‘yxati — pul sarflashdan oldin.
Batafsil →O‘zbekistondagi do‘kon dasturlari narxi bitta jadvalda, har biri manbaga havola bilan.
Batafsil →Qaysi tovar markirovkalanadi va qachondan, MXIK nima — manbalari bilan.
Batafsil →Ha, amalda bir xil narsa haqida gapirilyapti. KKM — ruscha «контрольно-кассовая машина», NKM — o‘zbekcha «nazorat-kassa mashinasi» qisqartmasi, rasmiy hujjatlarda esa bugun «onlayn-NKM» deb yoziladi. Ya’ni tanlov «KKM yoki onlayn kassa» emas: tanlov onlayn-NKM (qurilma) bilan virtual kassa (dastur) orasida bo‘ladi, ikkalasi ham Davlat reyestriga kiritilgan bo‘lishi kerak.
Bu virtual kassangiz nimalarni qila olishiga bog‘liq. Uning asosiy vazifasi — fiskal chek berish va uni uzatish; qoldiq, nasiya, tannarx va sof foyda yuritish esa uning majburiy ishi emas. Avval o‘z kassangizdan «qoldiq va nasiya hisobi bormi?» deb so‘rang. Bo‘lsa — sizga qo‘shimcha dastur kerak emas. Bo‘lmasa, o‘sha bo‘shliqni BuySale kabi do‘kon dasturi to‘ldiradi — qoldiq va nasiya daftari bilan.
Yo‘q. BuySale fiskal chek bermaydi, soliq tizimiga ulanmagan va Davlat reyestrida yo‘q — ya’ni u fiskal kassa o‘rnida ishlata oladigan narsa emas. BuySale kassangiz yonida turib qoldiq, nasiya, xarajat, sof foyda va sotuvchi hisobini yuritadi. Fiskal chek masalasi sizning do‘koningizga qanday taalluqli ekanini soliq inspeksiyangizdan yoki soliq.uz orqali aniqlang.
Vazirlar Mahkamasining 943-son qarorida shunday yozilgan: aholi bilan pulli hisob-kitob qiladigan tadbirkorlik subyektlari xaridorga pul qabul qilinganini tasdiqlovchi onlayn-NKM yoki virtual kassa chekini majburiy tartibda berishi lozim (1-ilova, 30-band). Lekin hujjatda istisnolar bor va unga o‘zgartirishlar kiritib boriladi — do‘koningizga nima taalluqli ekanini soliq inspeksiyasidan, buxgalteringizdan yoki soliq.uz orqali aniqlang. Biz bu savolga o‘z sharhimizni bermaymiz.
Yo‘q. BuySale hech qaysi onlayn-NKM yoki virtual kassaga ulanmagan va boshqa tizimdan Excel yoki CSV orqali import ham yo‘q. Ya’ni sotuv ikki joyga alohida kiritiladi: fiskal chekni kassangiz beradi, qoldiq, nasiya va foyda esa BuySale’dagi yozuvdan hisoblanadi. Buni oldindan ochiq aytamiz, chunki kunlik ish tartibingiz shunga qarab tuziladi.
Yo‘q. BuySale cheki — do‘konning oddiy hisob varaqasi: do‘kon nomi, sana, sotuvchi, tovarlar, jami summa va to‘lov turi. Unda fiskal belgi, soliq QR kodi va kassa raqami yo‘q va u hech qanday davlat tizimiga yuborilmaydi. Chek 58 yoki 80 mm eniga chiqadi, qarzga sotilganda esa — mijoz do‘kon havolasi orqali botga ulangan bo‘lsa — uning Telegram’iga ham boradi; lekin bularning hech biri uni fiskal chekka aylantirmaydi.
Fiskal kassa masalasi — talab, shuning uchun uni kechiktirib bo‘lmaydi: soliq organidan o‘z do‘koningizga nima kerakligini aniqlang. Hisob esa sizning pulingiz haqida va uni istalgan kuni boshlash mumkin. Agar hozir kim qarzdor ekanini yoki oy oxirida qancha foyda qolganini tez ayta olmasangiz, hisobni ham kechiktirmagan ma’qul — BuySale’da bu 7 kun bepul sinaladi va to‘lov kartasi so‘ralmaydi.
Tayyorladi: BuySale jamoasi · Tekshirildi: 18.09.2026 · Xato topsangiz, Telegram’da bizga yozing
Kassa apparati kerakmi: onlayn-NKM, virtual kassa, terminal va do‘kon dasturi farqi, rasmiy hujjatda nima deyilgan, nimani so‘rash va BuySale qayerda turadi.
Batafsil →Telefonda kassa dasturi: shtrix-kodni kamera o‘qiydi, naqd, karta va qarzga sotish, 58/80 mm chek, smena hisobi. Fiskal chek bermaydi. 7 kun bepul.
Batafsil →Skaner, chek va yorliq printeri, tarozi va fiskal kassa: nima rostdan kerak, nimani keyinga qoldirsa bo‘ladi. Telefon kamerasi qayerda yetadi — betaraf javob.
Batafsil →Qaysi tovar markirovkalanadi va qachondan, kassada nima qilinadi, MXIK nima uchun 17 xonali. Manbalar bilan, 19.09.2026 holatiga tekshirilgan.
Batafsil →BuySale yordamchisi
Sayt ma’lumotlari asosida javob beradi
AI xato qilishi mumkin — muhim savolni Telegram orqali aniqlang.
Javob yozilmoqda